Vuur is fascinerend, maar niet alle haarden zijn gelijk. Een open haard, hoe mooi die ook is, verspilt het grootste deel van de energie uit het hout. Voordat u aan de slag gaat, is het goed om te begrijpen wat het verschil is tussen een decoratieve haard en een echt verwarmingstoestel. Om u stap voor stap te begeleiden, stellen wij u een gedetailleerde installatie- en gebruiksgids ter beschikking (voorbeeld: Atra Atraflam 16/9ème 800).
In Franstalig Zwitserland is de terugkeer van houtverwarming geen nieuw fenomeen. Volgens een reportage in Le Temps is het aantal geïnstalleerde gesloten haarden in het land gestegen van 34.695 in 1990 tot meer dan 135.000 in 2004. Als je vandaag een open haard kiest, moet je een afweging maken tussen esthetiek, rendement en het naleven van de normen.
Begrijpen wat de term „open haard“ werkelijk inhoudt
De term ‘open haard’ verwijst in werkelijkheid naar verschillende soorten apparaten die sterk van elkaar verschillen. Men spreekt door elkaar van een open haard, een gesloten haard, een inbouwhaard of een kachel, terwijl hun prestaties totaal niet met elkaar te vergelijken zijn.
Dit zijn de belangrijkste categorieën die u tegenkomt:
- De open haard: de traditionele haard, die uitkomt op de kamer en vooral decoratief is.
- De gesloten haard: een met glas omgeven verbrandingskamer, die al bij de bouw is ingebouwd.
- De inzethaard: een gesloten haard die in een bestaande open schoorsteen wordt geplaatst om deze te moderniseren.
- De hout- of pelletkachel: een op zichzelf staand toestel, aangesloten op een rookkanaal.
- De warmteopslagkachel: gemaakt van speksteen of keramiek, deze slaat warmte op en geeft deze vervolgens langzaam weer af.
Dit onderscheid is niet alleen een kwestie van woordkeuze. Het is rechtstreeks bepalend voor het rendement, de veiligheid en de conformiteit van uw installatie met de geldende normen.
Rendement: waarom de gesloten haard het verschil maakt
Dit is het belangrijkste punt, en het punt dat velen over het hoofd zien. Een open haard is een energetische ramp. Volgens het portaal energie-environnement.ch wordt minder dan 10 % van de energie uit het hout daadwerkelijk benut in een open haard, tegenover meer dan 80 % in een goede kachel of een moderne gesloten haard.
Daar blijft het niet bij. Een open haard zuigt enorm veel lucht uit de woning, tussen de 300 en 500 m³ per uur, waardoor het huis eerder afkoelt dan opwarmt. Een vuurtje stoken terwijl de centrale verwarming aanstaat, komt dan neer op energieverspilling.
Het goede nieuws: het is mogelijk om een bestaande open haard te moderniseren door er een inzethaard van gietijzer of staal in te plaatsen. Zo behoudt u de charme van de open haard en profiteert u tegelijkertijd van een rendement dat vergelijkbaar is met dat van een volwaardig verwarmingstoestel. Accumulatiekachels van speksteen verwarmen langzamer, maar geven de warmte veel langer af, met een rendement dat ook meer dan 80 % kan bedragen.
Raadpleeg voor een juiste afstelling en het onderhoud van uw toestel bijvoorbeeld de gebruiksaanwijzing van een open haard (Karelia), waarin de juiste werkwijzen voor het aansteken en de verbranding gedetailleerd worden beschreven.
Open haard, houtkachel of pelletkachel: wat te kiezen
U hebt drie belangrijke opties, elk met zijn eigen gebruiksdoel. Houtblokken spreken aan door hun authenticiteit, terwijl houtpellets inzetten op automatisering en regelmaat.
De markt geeft overigens nuttige aanwijzingen. Volgens gegevens van Propellet werden er in 2025 128.000 pelletkachels verkocht, een stijging van 36 % ten opzichte van 2024, wat de hernieuwde belangstelling voor deze geautomatiseerde oplossing bevestigt.
| Criterium | Gesloten haard / houtinzethaard | Pelletkachel | Met Carron-Lugon |
|---|---|---|---|
| Rendement | Meer dan 80 % | Hoog, gereguleerde verbranding | Advies op maat voor elk toestel |
| Brandduur | Handmatig bijvullen | Opladen om de 2 à 3 dagen | Gratis behoefteanalyse |
| Esthetiek | Open haard-effect, grote ruit | Eigentijds design | Showrooms in Fully en Etoy |
| Installatie | Rookkanaal en bekleding | Aansluiting en luchttoevoer | Installatie, coördinatie en interne klantenservice |
Mocht u twijfelen, dan bieden wij u een gratis en vrijblijvende analyse van uw behoeften aan, op basis van uw plattegronden of tijdens een bezoek ter plaatse. Zo kunnen we u helpen de meest geschikte oplossing voor uw woning te kiezen, zonder dat u zich ergens toe hoeft te verbinden.
Regelgeving en aanpassing aan de normen in Zwitserland
Het installeren van een haard is geen kwestie van improviseren. In Zwitserland wordt de luchtkwaliteit geregeld door de OPair, en bepaalde installaties moeten aan specifieke eisen voldoen. Het portaal energie-environnement.ch wijst erop dat een warmteaccumulator met voldoende capaciteit voor bepaalde opstellingen wettelijk verplicht is.
Er zijn verschillende aanbevolen werkwijzen die de naleving van de voorschriften en de prestaties verbeteren:
- Geef de voorkeur aan een toestel met een erkend keurmerk, zoals Énergie-bois Suisse of Minergie.
- Voorzie de haard van lucht die van buiten het gebouw komt.
- Zorg ervoor dat de rookafvoer boven het hoogste punt van het dak uitsteekt, zodat de buren geen hinder ondervinden.
- Verbrand uitsluitend droog, onbehandeld hout en steek het van bovenaf aan om de uitstoot van fijnstof te beperken.
Als u een melding van niet-conformiteit van de schoorsteenveger hebt ontvangen, of als uw installatie verouderd is, is een aanpassing aan de normen vaak noodzakelijk. Onze montageteams zorgen dan voor de demontage van de bestaande installatie en de daaropvolgende herstelwerkzaamheden (tegels leggen, pleisterwerk, schilderen).
Brandstof: een duurzaam economisch voordeel
Naast het plezier van het vuur blijft hout een concurrerende energiebron. De relatieve prijsstabiliteit ten opzichte van fossiele brandstoffen maakt het voor veel huishoudens tot een belangrijk argument.
In Zwitserland blijft de houtmarkt dynamisch. Volgens Forêt Suisse vertoonde de vraag naar energiehout een stabiele en aanhoudende groei, met stijgende prijzen tegen het einde van 2025, en tekenen zich goede vooruitzichten af voor de markt in 2026. Deze druk op de grondstof bevestigt het belang van een apparaat met een hoog rendement: hoe minder hout u verspilt, hoe zuiniger uw installatie blijft.
Om de technische kenmerken van een model vóór de aankoop te vergelijken, kunt u bijvoorbeeld een technisch gegevensblad van een haard (Skantherm Ator Plus) raadplegen, waarin het vermogen, het rendement en de afmetingen worden vermeld.
Bereid je project van A tot Z goed voor
Een geslaagd project begint met een goede voorbereiding. De complexiteit zit vaak in de coördinatie: schoorsteenkanaal, bekleding, luchttoevoer, aansluiting, en niet te vergeten de andere vakmensen die al op de bouwplaats aanwezig zijn.
Het is precies onze taak om dit proces soepel te laten verlopen. Wij organiseren de bouwplaats en coördineren de werkzaamheden met de architecten en de andere vakmensen, terwijl we uw interieur beschermen en na afloop alles schoonmaken. En zodra het toestel is geïnstalleerd, staat onze interne klantenservice voor u klaar voor vragen over pellet-, hout- of gastoestellen.
Enkele nuttige overwegingen voordat u een beslissing neemt:
- Bepaal het daadwerkelijke gebruik: bijverwarming of hoofdverwarming.
- Controleer de plaats van het rookkanaal en of er een buitenluchttoevoer mogelijk is.
- Vergelijk de opbrengsten die in de technische specificaties worden vermeld.
- Houd rekening met onderhoud, brandstofopslag en schoorsteenvegen.
Conclusie
Bij de keuze van een open haard gaat het in de eerste plaats om het prestatieniveau. Tussen een open haard die minder dan 10 % van de energie uit het hout benut en een gesloten haard die meer dan 80 % benut, is het verschil aanzienlijk, zowel voor uw comfort als voor uw budget. Voeg daar nog de eisen van de OPair en de noodzaak van een zorgvuldige installatie aan toe, en u begrijpt waarom begeleiding het verschil maakt. Van het eerste gratis bezoek tot de klantenservice begeleiden wij u naar een schone, efficiënte en conforme oplossing, zonder onaangename verrassingen. Om met een gerust hart aan de slag te gaan, raadpleeg je onze installatie- en gebruiksgids en bereid je je project vol vertrouwen voor.
Veelgestelde vragen
Kan een open haard worden omgebouwd tot een gesloten haard?
Ja. Door een gietijzeren of stalen inzethaard te plaatsen, blijft de haard behouden en wordt een rendement van meer dan 80 % bereikt. Onze teams zorgen voor de demontage, de plaatsing en het herstel.
Wat is het verschil in rendement tussen een open haard en een gesloten haard?
Een open haard benut hooguit 10 % van de energie van het hout, tegenover meer dan 80 % bij een moderne gesloten haard. Het grootste deel van de warmte gaat anders via het rookkanaal verloren.
Is er een vergunning nodig om in Zwitserland een open haard te installeren?
Bepaalde installaties moeten voldoen aan de OPair, met name de verplichting om bij bepaalde opstellingen een warmteaccumulator te gebruiken. Het is raadzaam om uw project vooraf te laten goedkeuren en de voorkeur te geven aan een apparaat met een keurmerk.
